تبلیغات
< head> سید شهـاب الدین حیدری منش - سنگدل و بی رحم كیست؟ علاج سنگدلی و بی محبتی چیه؟
چهــــل حدیث 1ـ قال رَسُولُ اللّهِ (صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ) : .([1]) پیامبر مكرم اسلام (صلی الله علیه و آله) فرمود: نماز را سبك و ناچیز مشمارید، هر كس نسبت به نمازش بى اعتنا باشد و آنرا سبك و ضایع گرداند همنشین قارون و هامان خواهد گشت و حقّ خداوند است كه او را همراه منافقین در آتش داخل نماید. 2ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ(صلى الله علیه وآله): .([2]) فرمود: هر كس قدمى به سوى یكى از مساجد خداوند بردارد، براى هر قدم ثواب ده حسنه مى باشد تا برگردد به منزل خود، و ده خطا از لغزش هایش پاك مى شود، همچنین در پیشگاه خداوند ده درجه ترفیع مى یابد. 3ـقالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله) .([3]) رسول خدا (صلى الله علیه وآله) در مسجد نشسته بود كه شخصى وارد شد و مشغول خواندن نماز شد و ركوع و سجودش را كامل انجام نمى داد و عجله و شتاب مى كرد. حضرت فرمود: كار این شخص همانند كلاغى است كه منقار بر زمین مى زند، اگر با این حالت از دنیا برود بر دین من نمرده است. 4ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ(صلى الله علیه وآله) .([4]) رسول خدا (صلى الله علیه وآله) به امام علىّ (علیه السلام) فرمود: من رسول خدا هستم، كه از طرف او تبلیغ و هدایت مى نمایم; و تو وجه اللّه مى باشى، كه امام و مقتداى (بندگان خدا) خواهى بود، پس نظیرى براى من وجود ندارد مگر تو; و همانند تو نیست مگر من. 5ـ قالَ (رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([5]) فرمود: اى ابوذر، دنیا زندان مؤمن و بهشت كافران است، مؤمن همیشه محزون و غمگین مى باشد، چرا چنین نباشد و حال آن كه خداوند به او - در مقابل گناهان و خطاهایش - وعده مجازات و دخول جهنّم را داده است. 6ـ وَ قالَ رَسُولُ اللّهِ(صلى الله علیه وآله): .([6]) رسول خدا (صلى الله علیه وآله) به امام علىّ (علیه السلام) فرمود: غذاى خود را با (تناول نمودن كمى) نمك شوع نما، همانا كه در آن درمان و شفاء هفتاد نوع بلا و آفت خواهد بود، كه دیوانگى، پیسى، جُذام، درد و ناراحتى هاى حلق، دندان ها; و شكم و معده از آنها مى باشد. 7ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([7]) فرمود: بدترین افراد كسى است كه آخرت خود را به دنیایش بفروشد و بدتر از او آن كسى خواهد بود كه آخرت خود را براى دنیاى دیگرى بفروشد. 8ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([8]) فرمود: در سه چیز براى امّت خود احساس خطر مى كنم: گمراهى، بعد از آن كه هدایت و معرفت پیدا كرده باشند. گمراهى ها و لغزش هاى به وجود آمده از فتنه ها. مشتهیات شكم، و آرزوهاى نفسانى و شهوت پرستى. 9ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([9]) فرمود : عقاب و مجازات سه دسته از گناهان زودرس مى باشد و به قیامت كشانده نمى شود: ایجاد ناراحتى براى پدر و مادر، ظلم در حقّ مردم، ناسپاسى در مقابل كارهاى نیك دیگران. 10ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([10]) فرمود: عاجز و ناتوان ترین افراد كسى است كه از دعا و مناجات با خداوند ناتوان و محروم باشد، و بخیل ترین اشخاص كسى خواهد بود كه از سلام كردن خوددارى نماید. 11ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([11] ) فرمود: هنگام بر خورد و ملاقات با یكدیگر سلام و مصافحه نمائید و موقع جدا شدن براى همدیگر طلب آمرزش كنید. 12ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([12]) فرمود: صبحگاهان حركت و كار خود را با دادن صدقه شروع نمائید چون كه بلاها و آفت ها را بر طرف مى گرداند. 13ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله) : .([13]) فرمود: هنگامى كه بدن مرده را در قبر قرار دهند، چنانچه عذاب از بالاى سر بخواهد وارد شود تلاوت قرآنش مانع عذاب مى گردد و چنانچه از مقابل وارد شود صدقه و كارهاى نیك مانع آن مى باشد. و چنانچه از پائین پا بخواهد وارد گردد، رفتن به سوى مسجد مانع آن خواهد گشت. 14ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([14]) فرمود: بر شما باد رعایت مكارم اخلاق، كه خداوند مرا بر آن ها مبعوث نمود، و ـ بعضى از ـ آن ها عبارتند از: كسى كه بر تو ظلم كند ـ به جهت غرض شخصى ـ او را ببخش، كسى كه تو را نسبت به چیزى محروم گرداند كمكش نما، با شخصى كه با تو قطع دوستى كند رابطه دوستى داشته باش، شخصى كه به دیدار تو نیاید به دیدارش برو. 15ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([15]) فرمود: هر كس تكّه اى نان یا دانه اى خرما در جائى ببیند، و آن را بردارد و میل كند، مورد رحمت و مغفرت خداوند قرار مى گیرد. 16ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([16]) فرمود: كسى اظهار تواضع و فروتنى نكرده، مگر آن كه خداوند متعال او را رفعت و عزّت بخشیده است. 17ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([17]) فرمود: هر كس بدهكار ناتوانى را مهلت دهد براى هر روزش ثواب صدقه در راه خدا مى باشد. 18ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): ([18]) فرمود: هیچ پرنده اى به نام هدهد وجود ندارد مگر آن كه روى بال هایش به لغت سریانى نوشته شده است: آل محمّد (صلوات الله علیهم اجمعین) بهترین مخلوق روى زمین مى باشند. 19ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([19]) فرمود: زمانى بر مردم خواهد آمد كه صبر نمودن در برابر مسائل دین ـ و عمل به دستورات آن ـ همانند در دست گرفتن آتش گداخته است. 20ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([20]) فرمود: زمانى بر امّت من خواهد آمد كه مردم از علماء گریزان شوند همان طورى كه گوسفند از گرگ گریزان است، خداوند چنین جامعه اى را به سه نوع عذاب مبتلا مى گرداند: 1 ـ بركت و رحمت خود را از اموال ایشان برمى دارد. 2 ـ حكمفرمائى ظالم و بى مروّت را بر آن ها مسلّط مى گرداند. 3 ـ هنگام مرگ و جان دادن، بى ایمان از این دنیا خواهند رفت. 21ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ(صلى الله علیه وآله): .([21]) فرمود: دانشمندى كه بین گروهى نادان قرار گیرد همانند انسان زنده اى است بین مردگان، و كسى كه در حال تحصیل علم باشد تمام موجودات برایش طلب مغفرت و آمرزش مى كنند، پس علم را فرا گیرید چون علم وسیله قرب و نزدیكى شما به خداوند است، و فراگیرى علم، بر هر فرد مسلمانى فریضه است. 22ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([1]) فرمود: هر كس به دیدار و زیارت عالم و دانشمندى برود مثل آن است كه مرا زیارت كرده، هر كه با دانشمندى دست دهد و مصافحه كند مثل آن كه با من مصافحه نموده، هر شخصى همنشین دانشمندى گردد مثل آن است كه با من مجالست كرده، و هر كه در دنیا با من همنشین شود، در آخرت همنشین من خواهد گشت. 23ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): ([2]) فرمود: هر كس زنى را به جهت ثروتش ازدواج كند خداوند او را به همان واگذار مى نماید، و هر كه با زنى به جهت زیبائى و جمالش ازدواج كند خوشى نخواهد دید، و كسى كه با زنى به جهت دین و ایمانش تزویج نماید خداوند خواسته هاى او را تأمین مى گرداند. 24ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ(صلى الله علیه وآله): .([3]) فرمود: هر كه خوراكش كمتر باشد بدنش سالم و قلبش با صفا خواهد بود، و هر كس خوراكش زیاد باشد امراض جسمى بدنش و كدورت، قلبش را فرا خواهد گرفت. 25ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ(صلى الله علیه وآله): .([4]) فرمود: شكم خود را از خوراك سیر و پر مگردانید، چون كه سبب خاموشى نور عرفان و معرفت ـ در افكار و ـ قلب هایتان مى گردد. 26ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([5]) فرمود: هر كه ریاست و مسئولیتى را بپذیرد و بداند كه أهلیّت آن را ندارد، ـ در قبر و قیامت ـ جایگاه او پر از آتش خواهد شد. 27ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([6]) فرمود: همانا خداوند دشمن دارد آن مؤمنى را كه ضعیف و بى دین است، سؤال شد: مؤمن ضعیف و بى دین كیست؟ پاسخ داد: كسى كه نهى از منكر و جلوگیرى از كارهاى زشت نمى كند. 28ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([7]) فرمود: صدقه اى كه محرمانه و پنهانى داده شود سبب پاكى گناهان مى باشد، همان طورى كه آب، آتش را خاموش مى كند، همچنین صدقه هفتاد نوع بلا و آفت را بر طرف مى نماید. 29ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([8]) فرمود: تعجّب دارم از كسانى كه نسبت به خورد و خوراك خود اهمیّت مى دهند تا مبادا مریض شوند ولیكن اهمیّتى نسبت به گناهان نمى دهند و باكى از آتش سوزان جهنّم ندارند. 30 ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ(صلى الله علیه وآله): .([9]) فرمود: علاقه نسبت به ریاست و ثروت سبب روئیدن نفاق در قلب و درون خواهد شد، همان طورى كه آب و باران سبب روئیدن سبزیجات مى باشند. 31ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([10]) فرمود: هركس نگاه حرامى به زن نامحرمى بیفكند، خداوند چشم هاى او را پر از آتش مى گرداند. 32ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([11]) فرمود: رفتار و اخلاق خود را نیكو سازید، نسبت به همسایگان با ملاطفت و محبّت برخورد نمائید، زنان و همسران خود را گرامى دارید تا بدون حساب وارد بهشت گردید. 33ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([12]) فرمود: انسان بر روش و اخلاق دوستش پرورش مى یابد و شناخته مى شود، پس متوجّه باشید با چه كسى دوست و همنشین مى باشید. 34ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([13]) فرمود: پاداش و ثواب دادنِ صدقه ده برابر درجه، ودادن قرض الحسنه هیجده درجه، و انجام صله رحم بیست و چهار درجه افزایش خواهد داشت. 35ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([14]) فرمود: هیچ مؤمن و مؤمنه اى مریض نمى گردد مگر آن كه خطاها و لغزش هایش پاك و بخشوده مى شود. 36ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([15]) فرمود: هر كس بزرگ سال مسلمانى را گرامى دارد و احترام نماید، خداوند او را در قیامت از سختى ها و مشكلات در أمان مى دارد. 37ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([16 ]) فرمود: تمامى چشم ها در روز قیامت گریانند، مگر سه دسته: 1 ـ آن چشمى كه به جهت خوف و ترس از عذاب خداوند گریه كرده باشد. 2 ـ چشمى كه از گناهان و موارد خلاف بسته و نگاه نكرده باشد. 3 ـ چشمى كه شبها در عبادت و بندگى خداوند متعال بیدار بوده باشد. 38ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([17]) فرمود: سرور و سیّد مردم در دنیا افراد سخاوتمند خواهند بود، و سیّد و سرور انسان ها در قیامت پرهیزكاران مى باشند. 39ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([18]) فرمود: جبرئیل مرا موعظه و نصحیت كرد: با هر كس كه خواهى دوست باش، بالأخره بین تو و او جدائى خواهد افتاد. هر چه خواهى انجام ده، ولى بدان نتیجه و پاداش آنرا خواهى گرفت. 40ـ قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلى الله علیه وآله): .([19]) فرمود: پروردگار متعال، مرا به 9 چیز سفارش نمود: اخلاص در آشكار و پنهان، دادگرى در خوشنودى و خشم، میانه روى در نیاز و توانمندى، بخشیدن كسى كه در حقّ من ستم روا داشته است، كمك به كسى كه مرا محروم گردانده، دیدار خویشاوندانى كه با من قطع رابطه نموده اند، و این كه خاموشیم اندیشه و سخنم، یادآورى خداوند; و نگاهم عبرت و پند باشد. .

سنگدل و بی رحم كیست؟ علاج سنگدلی و بی محبتی چیه؟

 

حقیقت انسان قلب او است و قلب, یعنی مرکز تبدل و تحول و انقلاب و دگرگونی. هیچ گاه انسان از تحول و تبدل خالی نیست. هر حالتی قابل تبدل است و انسان می تواند با همت و تلاش خود را به هر صورتی که اراده کند تغییر دهد.

در مورد سنگدلی و قساوت قلب نیز گفتنی است اولا معلوم نیست که واقعا شما دچار این حالت شده باشید و در صورتی که احتمال بدهید که خدای ناکرده قلبتان سخت شده است, لازم است درباره عوامل بروز آن و همچنین راه درمان آن اطلاع داشته باشید.
هر كدام از شرح صدر و تنگی و قساوت قلب عواملی دارد، مهمترین عوامل قساوت قلب گناه و غذای حرام و همچنین جهل ، لجاجت، جدال، مراوده، هم نشینی با بدان و فاجران و مجرمان، دنیا پرستی و هوا پرستی و پر سخنی است. در حدیثی از امام صادق (ع) می خوانیم: [خداوند متعال به حضرت موسی (ع) وحی فرستاد كه ای موسی از فزونی اموال خوشحال مباش و یاد مرا در هیچ حال ترك مكن، چون فزونی مال غالبا موجب فراموش كردن گناهان است و ترك یاد من قلب را سخت می گرداند]. (تفسیر نمونه ج 19، ص 428)

در حدیث دیگری از زبان حضرت عیسی مسیح(ع) می خوانیم [لا تكثروا الكلام بغیر ذكر الله فتقسو قلوبكم ، فان القلب القاسی بعید من الله؛ بدون ذكر خداوند زیاد سخن نگویید كه موجب قساوت و سختی قلب است]. (تفسیر نمونه، ج 23، ص 342)
برای بدست آوردن رقت قلب باید اسباب و عللی را با دل آمیخته و عجین كرد كه پاره ای از اسباب رقت قلب اینها هستند:


1- اجتناب از گناه : قال علی (ع ) [ما جفت الدموع الا بقسوه القلوب و ما قست القلوب الا لكثره الذنوب(وسائل الشیعه, ج 11 ص 337 روایت 5 به نقل از سرالاسراء استاد علی سعادت پرور ج 2 ص 473 روایت 8) حضرت علی (ع ) می فرمایند: اشكها خشكیده نشد مگر به خاطر سنگدلی ها و قساوت قلب ها و قلوب با قساوت نشد مگر به خاطر زیادی گناهان بنابراین ریشه اشك نداشتن قساوت قلب است و ریشه قساوت قلب گناه است پس ریشه اشك داشتن رقت قلب است و ریشه رقت قلب پرهیز از گناه است.


2- زهد در دنیا: مولی علی (ع ) می فرمایند: [ان الزاهدین فی الدنیا تبكی قلوبهم و ان ضحكوا(نهج البلاغه خطبه 113 به نقل از همان ج 1 ص 431روایت 2) زهد ورزان در دنیا قلب هایشان می گرید و گر چه بظاهر بخندند گریه قلب همان رقت قلب است و با زهد در دنیا حاصل می شود و زهد نه یعنی مال نداشتن بلكه یعنی دل را درگرو مال و آمال نگذاشتن].


3- ترك آرزوهای دراز: یعنی آرزوهای طولانی از دل رفته گردد در روایتی خداوند تبارك و تعالی به حضرت موسی (ع ) می فرمایند: [لا تطول فی الدنیا املك فیقسو قلبك و القاسی القلب منی بعید؛ آرزویت را در دنیا طولانی مكن تا كه قلبت با قساوت گردد و كسی كه قساوت قلب دارد از من دور است].(اصول كافی ج 3 ص 329 به نقل از همان ج 2 ص 473 روایت 7)


4- كم خوری : مولی علی (ع ) می فرمایند: [من كثر طعامه سقم بدنه و قسا قلبه؛ هركس طعامش زیاد شود بدنش بیمار و قلبش با قساوت می شود]. مراد از كم خوری آن است كه انسان به حدی بخورد كه از پر خوری مریض نشود ملاك این است كه از پرخوری بدنش بیمار نگردد پس اگر از افراط در كم خوری هم كسی مریض شود مذموم و نكوهیده می باشد بهرحال بدن چون مركب پرواز روح است باید قوی و چالاك باشد غذاهای مقوی بخورد ولی هنوز اشتها دارد دست بكشد.


5- تأسف طولانی بر غفلات گذشته و هلكات آینده : مولی علی (ع ) می فرمایند: [ان للذكر لاهلا اخذوه من الدنیا بدلا... جرح طول الاسی قلوبهم و طول البكاء اعینهم؛ برای ذكر اهلی است كه ذكر را بجای دنیا اخذ كرده اند (این اهل ذكر ویژگی هایی دارند كه دو تا از آنها این است) درازی حزن و اندوه دلهایشان را و گریه طولانی و همیشگی چشمهایشان را جریحه دار ساخته].
این تأسف و اندوه طویل و همیشگی نه مثل تأسف اهل دنیاست كه نكوهیده و پست باشد بلكه تأسفی است كه قلب را از بدی های دنیا دور می كند و دل را رقیق و گریه گهگاهی را به ناله همیشگی مبدل می سازد. تمامی این اسباب باید رفیق دل شود تا قلب رقیق گردد و در نتیجه چشم بگرید و حال خوش اقبال كند.
از آن جا كه خزانه عاطفه نیز براى خود محملى مى‏طلبد بعد از مدتى (على الخصوص براى شما كه قبلا این حالت را داشته‏اید) بازگشت مى‏كند و این بازگشت عاطفه و رقت قلب محصول مبارزه با علت هایی است که باعث قساوت قلب شده است. بنابراین اصلا نباید نگران باشیدفقط سعى كنید حوزه‏هاى عاطفه و احساسات را تقویت نمایید. نكته دیگر آن است كه شما در ابتداى سنینى قرار گرفته‏اید كه در برخورد با امور اجتماعى و مردم از این به بعدنمى‏توانید صرفا احساسى باشید و به دلیل اقتضاى سنى عقل مى‏خواهد جایگاه خود را پیدا كند و جولان بدهد وعاطفه شما گاهى مانع مى‏شود. پیشنهاد مى‏كنیم اجازه دهید عقل كار خودش را انجام دهد فقط شما جایگاهى ویژه براى ابراز احساسات خود پیدا كنید؛ مثلا مى‏توانید قطعه شعرى از حافظ زمزمه كنید بخصوص در تنهایى یا به صورت فرادا(و نه جمعى)حدود 5 تا 10 دقیقه شب‏ جمعه بعد از نماز عشا بعضى عبارات (به نظر شما دلپسند) دعاى كمیل رابخوانید. تنهایى در این صورت معنادار مى‏شود رفته رفته رقت قلب پیدا خواهید كرد.
لازم به یاد آوری است که از جمله عواملی که در قساوت و یا رقت قلب موثر است نوع خوراکی ها و غذاها است. برخی غذاها موجب سخت شدن دل و برخی موجب رقت آن می گردد. در روایات آمده که خوردن عدس موجب رقت قلب می گردد و دل انسان را نرم و رقیق می سازد.
یاد مرگ و یادآوری سفر حتمی مرگ و احوال و حالات انسان پس از مرگ و رفتن به قبرستان به مدت کوتاه و تأمل و اندیشه در اوضاع مردگان نیز تأثیر محسوسی در رفع قساوت قلب و تأمین رقت قلب دارد.

آخرین مطالب
   
 
 
 
 

کد موسیقی برای وبلاگ